Ανθρωπολογία Του Τουρισμού

Additional Info

  • Τύπος μαθήματος: Επιλογής Κατεύθυνσης
  • Επίπεδο μαθήματος: Μεταπτυχιακό
  • Έτος Σπουδών: 1ο
  • Εξάμηνο Σπουδών: Εαρινό
  • Αριθμός Πιστωτικών Μονάδων: 3 ECTS
  • Αριθμός Διδακτικών Μονάδων: 3
  • Όνομα διδάσκοντος / διδασκόντων: Δέσποινα Νάζου
  • Περιεχόμενο μαθήματος:


    Το μάθημα χωρίζεται σε  3 ενότητες.

    • Στην πρώτη ενότητα, το μάθημα στοχεύει στην μελέτη της συνάντησης της  κοινωνικής ανθρωπολογία κ με τον τουρισμό και την  συγκρότηση των πολιτισμικών ταυτοτήτων στον τουρισμό. Επίσης εξετάζονται ταξινομήσεις, κατηγοριοποιήσεις και ορισμοί του «τουρίστα», αλλά και   η δομική διάκριση μεταξύ «οικοδεσπότη» (host) και «επισκέπτη» (guest) και η χρησιμότητα (καταλληλότητά) της για την ανθρωπολογική ανάλυση. Ακόμη επιχειρείται η ανάλυση της έννοιας του «ανήκειν» σε σχέση με το χώρο λόγω του προβληματικού χαρακτήρα των κατηγοριοποιήσεων (host / guest) και της συνακόλουθης χάραξης σταθερών ορίων. Σε αυτήν την ενότητα αναλύεται επίσης ο τουρισμός ως τελετουργία κατά την παράδοση του V. Turner.  καθώς και η θεώρηση του τουρισμού ως μια μορφή ιμπεριαλισμού (D. Nash)
    • Η δεύτερη ενότητα του μαθήματος επικεντρώνεται στη  στο μοτίβο του ταξιδιού στον τουρισμό και την πορεία εξέλιξής του. Επίσης αναλύεται η θεωρία της κινητικότητας  του J. URRY και δίνεται έμφαση στην ανάλυση του τουρισμού από τη σκοπιά της εμπειρίας. Δίνεται έμφαση στις προσεγγίσεις των MacCannell και Bruner για την αυθεντικότητα καθώς και στην  έμφυλη διάσταση στον τουρισμό (γυναίκες και άνδρες τουρίστες)
      Προκειμένου να καταδειχθεί η σύνδεση μεταξύ του τουρισμού και της μετα-αποικιορατικής εποχής  παρουσιάζονται θεωρήσεις αναφορικά με τον  τουριστικό λόγο και η συμβολή του στην κατασκευή της τουριστικής ταυτότητας , αναλύονται τα ‘τουριστικά’ τοπία. Επίσης παρουσιάζονται ανθρωπολογικές ερμηνείες και αναλύσεις από τη σκοπιά των πολιτισμικών σπουδών σχετικές με την  κοινωνική παραγωγή και αναπαραγωγή των τόπων ως αντικειμένων για τουριστική κατανάλωση.
      Η ενότητα αυτή ολοκληρώνεται με την παρουσίαση της σημειωτικής προσέγγισης του Urry και την οπτική διάσταση της διαπολιτισμικής συνάντησης.
    • Η τρίτη ενότητα  στοχεύει στην ανάδειξη του τουρισμού από τη σκοπιά της  κοινωνίας υποδοχής και σε ανάλυση ζητημάτων κοινωνικής αλλαγής, «συνέχειας» και «ασυνέχειας» των τοπικών κοινωνιών. Προυσιάζονται παραδείγματα ανάπτυξης του τουρισμού σε τοπικό επίπεδο: οι βασικοί συντελεστές και οι πρακτικές τους. Ακόμη αναλύονται οι  ‘παραγωγοί υπηρεσιών’, η συνάντηση ντόπιου – ξένου και ο ρόλος των πολιτισμικών διαμεσολαβητών στον τουρισμό. Παρουσιάζονται εκτενώς θεωρήσεις για την  «αυθεντικότητα» ως αίτημα των διαπολιτισμικών συναντήσεων, αλλά και ανασυγκρότηση  της τοπικής, εθνοτικής ή έμφυλης ταυτότητας στο πλαίσιο των κοινωνικο-οικονομικών και πολιτισμικών αλλαγών που επιφέρει άμεσα ή έμμεσα ο τουρισμός.

     

  • Επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα:


    Οι στόχοι του μαθήματος αφορούν:

    1. Στην εξοικείωση των φοιτητών/τριών με τις βασικές ερμηνευτικές προσεγγίσεις  στην κοινωνική ανθρωπολογία, στις πολιτισμικές σπουδές και εν μέρει στην κοινωνιολογία που σχετίζονται με τον τουρισμό ως διεπιστημονικό πεδίο ανάλυσης.
    2.  Στην δυνατότητα των φοιτητών/τριών να αναπτύσσουν κριτική ματιά και συνδυαστικό τρόπο σκέψης  ώστε να αντιμετωπίζουν σφαιρικά το τουριστικό φαινόμενο μέσα από μια ανθρωποκεντρική σκοπιά.
    3. Στην απόκτηση  ενός συνεκτικού προφορικού λόγου, αλλά και δεξιοτήτων σχετικά με την γραπτή εκφορά και ανάλυση  του επιστημονικού λόγου και των απόψεων  τους.
    4. Στη συνειδητοποίηση ότι οι γνώσεις  από το μάθημα αφορούν εμπειρικά δεδομένα από διάφορες περιοχές του κόσμου που οδηγούν σε θεωρίες και οι οποίες με τη σειρά τους μπορούν να έχουν εφαρμογή στην επίλυση πρακτικών προβλημάτων σχετικών με την ανάπτυξη του τουρισμού.

     

  • Προαπαιτούμενα: Κανένα
  • Συνιστώμενη Βιβλιογραφία προς μελέτη:
    Α) Εγχειρίδια του μαθήματος:
    ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ
    • Leite, N. and N. Graburn 2009, « Anthropological Interventions in Tourism Studies», in T. Jamal and M. Robinson (eds) The Sage Handbook of Tourism Studies. Sage
    •  Crouch D. 2009, « The diverse Dynamics of Cultural Studies and Tourism», », in T. Jamal and M. Robinson (eds) The Sage Handbook of Tourism Studies. Sage.
    • McCabe, S. 2002, « Τhe tourist experience and Everyday life», in G.M.S. Dann(ed),  The Tourist as a metaphor of the social world. CABI publishing.
    • Jeremy Boissevain, 1996, Εισαγωγή στο «Coping with Tourists: European Reactions to Mass Tourism (σελ.1-21)
    • Γαλανή-Μουτάφη, B. 2002, «Aνθρωπολογία και Τουρισμός. (Μέρος Πρώτο : σελ.19-70)» και  «Μέρος Τρίτο. Κριτικές Παρατηρήσεις πάνω στη σχολιασμένη βιβλιογραφία. (σελ. 293-308), στο Έρευνες για τον Τουρισμό στην Ελλάδα & την  Κύπρο. Μια Ανθρωπολογική Προσέγγιση. Προπομπός.
    • Graburn, N., 2001, «Secular Ritual: A general Theory of tourism» in V. L. Smith (ed), Hosts and Guests Revisited
    • Γαλανή-Μουτάφη, Β., 1995, «Προσεγγίσεις του τουρισμού: το επινοημένο και το αυθεντικό», Σύγχρονα Θέματα 55, σ. 28-39.
    • ΜacCannell, D., 2001, «The commodification of culture», in V. L. Smith (ed), Hosts and Guests Revisited.
    • Scott, J., 2001, “Gender and Sustainability in Mediterranean Island Tourism” στο D. Ioannides, Y. Apostolopoulos & S. Sonmez (επιμ.), Μediterranean Islands and Sustainable Tourism Development, σ. 87-107.
    • Βruner, Ed., 1991, “The Transformation of Self in Tourism”, Annals of Tourism Research 18, 2, σ. 238-50.
    • Aitchison, C. 2009, « Gender and Tourism Discourses: Advancing the Gender Project in Tourism Studies», in T. Jamal and M. Robinson (eds) The Sage Handbook of Tourism Studies. Sage
    • Τσάρτας Π., 1996 «Από τους περιηγητές στο σύγχρονο μαζικό τουρισμό...»  στο «ΤΟΥΡΙΣΤΕΣ, ΤΑΞΙΔΙΑ, ΤΟΠΟΙ...» σελ. 11- 47
    • Urry, J., 1990, The Tourist Gaze: Leisure and Travel in Contemporary Societies, κεφ. 1 & 7.
    •  Mavric , M. and J. Urry,  2009, «Tourism Studies and the new Mobilities Paradigm (NMP)», in T. Jamal and M. Robinson (eds) The Sage Handbook of Tourism Studies. Sage in T. Jamal and M. Robinson (eds) The Sage Handbook of Tourism Studies. Sage
    • Tucker, Η. and J. Akama 2009 «Tourism and postcolonialism» in T. Jamal and M. Robinson (eds) The Sage Handbook of Tourism Studies. Sage
    Β) Συμπληρωματική Βιβλιογραφία:
    • Μacleod, D., 1997, “Alternative Tourists on a Canary Island”, στο Tourists and Tourism: Identifying with People and Places, σ. 129-47.
    • Waldren, Jacqueline, 1997, “We Are Not Tourists—We Live here”, στο Tourists and Tourism: Identifying with People and Places, σ. 51-70.
    • Galani-Moutafi, V., 2000, “The Self and the Other: Traveler, Ethnographer, Tourist”, Annals of Tourism Research 27, 1, σ. 203-224.
      White, N. R. 2004, «Travel as transition. Identity and Place» Annals of Tourism Research Vol. 31(1).
    • Galani-Moutafi, V., 1993, “From Agriculture to Tourism: Property, Labor, Gender and Kinship in a Greek Island Village” (Part One), Journal of Modern Greek Studies 11,
    • Galani-Moutafi, V., 1994, “From Agriculture to Tourism: Property, Labor, Gender and Kinship in a Greek Island Village” (Part Two), Journal of Modern Greek Studies 12,
    • Nazou D. 2009, « From Mykonos to Thailand: The Mykoniot  entrepreneurs and  their  families in ‘Pleasure’ and ‘reversal’ trips to Asia. An Ethnographical Approach». Κείμενο σε ηλεκτρονικά πρακτικά του 4ου  Διεθνούς Συνεδρίου  του Πανεπιστημίου Αιγαίου « Planning the future- Learning from the Past», 3-5 Απριλίου, Ρόδος.
    • Selänniemi, T. 2002, «Couples on Holiday: (En)Gendered or Endangered Experiences?» » in M. B. Swain & J. H. Momsen (eds), Gender/Tourism/Fun.
    • Meethan K. 1996 «Place, Image and Power: Brighton as a resort» , στο Tom Selwyn (ed)  The tourist image.
    • Travlou, P. 2002, “Go Athens: A Journey to the Centre of the City” στο Si. Coleman, M. Crang (eds.) Tourism: Between Place and Performance
    • Dobson. R. 2007 “Beaches and Breaches: Articulations and Negotiations of Identity, Ethnicity and Cosmopolitanism in Mauritius – ‘The Most Cosmopolitan Island Under the Sun’, The Limina Editorial Collective http://limina.arts.uwa.edu.au
    • Salazar, N. B., 2006 «Touristifying Tanzania. Local Guides, Global Discourse», Annals of Tourism Research, Vol 33, (3).
    • Pratt M.L (1992). Imperial eyes: Travel Writing and Transculturation. New York: Routledge.
    • Pritchard, A. and Morgan, N. (2003). “Mythic Geographies of Representation and Identity: Contemporary Postcards of Wales”. Journal of Tourism and Cultural Change, 1(2):111-130.
    • Pritchard Α. and Morgan N.J (2000α). “Constructing tourism landscapes – gender, sexuality and space”. Tourism Georgaphies, 2 (2): 115-139.
    • Pritchard Α. and Morgan N.J (2000β). “Privileging the male gaze – Gendered Tourism Landscapes”. Annals of Tourism Research, 27(4):884-905.
  • Διδακτικές και Μαθησιακές Μέθοδοι:


    Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται είναι: διδασκαλία με τη χρήση πρωτογενούς υλικού από ερευνητικά δεδομένα σε συνδυασμό με τις βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις , παρουσιάσεις μελετών περιπτώσεων, εκπαιδευτικές επισκέψεις σε χώρους που σχετίζονται με το περιεχόμενο της διδασκαλίας (μουσεία, επιχειρήσεις, τουριστικές περιοχές), παρουσιάσεις κειμένων στο πλαίσιο της συμμετοχής φοιτητών στην διδακτική διαδικασία.

     

  • Μέθοδοι αξιολόγησης / βαθμολόγησης:


    Η αξιολόγηση του μαθήματος βασίζεται σε προφορική παρουσίαση (25% της συνολικής βαθμολογίας), γραπτή εργασία (25%) και γραπτή εξέταση (50%).

     

  • Γλώσσα Διδασκαλίας: Ελληνική
  • Τρόπος παράδοσης μαθήματος: Με φυσική παρουσία