Το Πολιτισμικό Προϊόν Στον Τουρισμό: Ανθρωπολογικές Και Κοινωνιολογικές Προσεγγίσεις

Additional Info

  • Τύπος μαθήματος: Επιλογής Κατεύθυνσης
  • Επίπεδο μαθήματος: Μεταπτυχιακό
  • Έτος Σπουδών: 1ο
  • Εξάμηνο Σπουδών: Εαρινό
  • Αριθμός Πιστωτικών Μονάδων: 3 ECTS
  • Αριθμός Διδακτικών Μονάδων: 3
  • Όνομα διδάσκοντος / διδασκόντων: ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΝΑΖΟΥ
  • Περιεχόμενο μαθήματος:

    Το μάθημα διαρθρώνεται γύρω από τις εξής θεματικές ενότητες:

      1. Εννοιολογήσεις και ιστορική αναδρομή:

    Στην παρούσα  ενότητα αναλύονται οι βασικές εννοιολογήσεις του πολιτισμού σε επιστημονικά πεδία όπως της κοινωνικής ανθρωπολογίας, της πολιτισμικής γεωγραφίας, της κοινωνιολογίας καθώς και σχέση πολιτισμού – τουρισμού όπως αυτή διαμορφώθηκε ιστορικά (από την εποχή της Μεγάλης Περιήγησης έως σήμερα). Στην ενότητα αυτή εστιάζουμε στην έννοια της Πολιτιστικής κληρονομιάς και του τουρισμού που αφορά την κατανάλωση της κληρονομιάς ως προϊόντος (heritage tourism). Ειδικά, αναλύονται  οι έννοιες της κληρονομιάς (heritage), της παράδοσης και της ταυτότητας (αναλυτικές προσεγγίσεις), καθώς και ζητήματα ανακύκλωση και διαχείριση του ‘παρελθόντος’.

      1. Μουσεία: κοινωνικό πλαίσιο, περιεχόμενα και αμφισβητούμενες ερμηνείες:

    Στην ενότητα αυτή δίνεται έμφαση στις εννοιολογήσεις της μνήμης, λήθης, και χρήσεων και καταχρήσεων του παρελθόντος υπό το πρίσμα των μουσείων ως θεσμών που συγκροτούν και αναπαράγουν τοπικές εθνικές, έμφυλες ιδεολογίες, ενώ ταυτόχρονα προσδιορίζονται και από αυτές. Ειδικά μας απασχολούν τα μουσεία και οι εθνικοί πολιτισμοί αναφορικά με τον τουρισμό και τις ταυτότητες, καθώς  και οι μουσειακές πρακτικές, οι ταξινομήσεις,  και πολιτικοποίηση του πολιτισμού. Τα μουσεία παρουσιάζονται ως κεντρικός άξονας της διασύνδεσης πολιτισμικής παραγωγής και κατανάλωσης

      1. Τουριστικές τέχνες, ethnic τέχνες, φεστιβάλ και γαστρονομικές παραδόσεις:

    Σε αυτήν την ενότητα ο τουρισμός προσεγγίζεται  σε άμεση σχεση με την παραγωγή τεχνουργημάτων (χειροτεχνημάτων) και ως μοχλός ώθησης σε διαδικασίες εξέλιξης των τουριστικών τεχνών. Παρουσιάζονται οι βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις για  τα ‘προϊόντα προέλευσης’, για την έννοια της ‘αυθεντικότητας’ και  τις διαδικασίες εμπορευματοποίησής τους, ενώ αναλύονται τα τοπικά φεστιβάλ και special events ως τουριστικά θέλγητρα—μια εναλλακτική προοπτική στον μαζικό τουρισμό. Επίσης δίνεται έμφαση στην έννοια του Πολιτιστικού τουρισμού.

     

  • Επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα:
    1. Στην εξοικείωση των φοιτητών/τριών με τις βασικές ερμηνευτικές προσεγγίσεις  στην κοινωνική ανθρωπολογία, στις πολιτισμικές σπουδές και εν μέρει στην κοινωνιολογία που σχετίζονται με την τουριστική κατανάλωση ‘προϊόντων’ όπως η οι χώροι πολιτιστικής κληρονομιάς, τα χειροτεχνήματα, τα τοπικά φεστιβαλ, τα μουσεία.
    2.  Στην δυνατότητα των φοιτητών/τριών να αναπτύσσουν κριτική ματιά και συνδυαστικό τρόπο σκέψης  ώστε να αντιμετωπίζουν σφαιρικά το τουριστικό φαινόμενο ως διαδιακασία που αναδιαμορφώνει τις τοπικές ταυτότητες, παράγει διαφορές και ανασυγκροτεί πολιτικές ιδεολογίες τοσο σε επίπεδο παραγωγής λόγου, εννοιών για το πολιτισμό, όσο και στο επίπεδο παραγωγής υλικών αγαθών και υπηρεσιών.
    3. Στην απόκτηση  ενός συνεκτικού προφορικού λόγου, αλλά και δεξιοτήτων σχετικά με την γραπτή εκφορά και ανάλυση  του επιστημονικού λόγου και των απόψεων  τους.
      Στη συνειδητοποίηση ότι οι γνώσεις  από το μάθημα αφορούν εμπειρικά δεδομένα από διάφορες περιοχές του κόσμου που οδηγούν σε θεωρίες και οι οποίες με τη σειρά τους μπορούν να έχουν εφαρμογή στην επίλυση πρακτικών προβλημάτων σχετικών με την ανάπτυξη του τουρισμού

     

  • Προαπαιτούμενα: Κανένα
  • Συνιστώμενη Βιβλιογραφία προς μελέτη:
    Α) Εγχειρίδια του μαθήματος:
    1. «International Tourism , Identity and Change» Edward M. Bruner - John B. Allcock - Marie-Francoise Lanfant (eds.), 1995, τα παρακάτω κεφάλαια:
      • “Introduction - Marie-Francoise Lanfant International Tourism, Internationalization and the Challenge to Identity –
      • Marie-Francoise Lanfant “Cultural Heritage and Tourist Capital”
    2. Touring Cultures : Transformations of Travel and Theory by Urry, John (Editor); Rojek, Chris (Editor), 1997, το παρακάτω  κεφάλαιο
      “A People's Story: Heritage, Identity and Authenticity “ Sharon Macdonald
    3. Consuming Tradition, Manufacturing Heritage : Global Norms and Urban Forms in the Age of Tourism by Alsayyad, Nezar (Editor), 2001, τα παρακάτω κεφάλαια
      • “Global Norms and Urban Forms in the Age of Tourism: Manufacturing Heritage, Consuming Tradition”   Nezar AlSayyad
      • “Tourism Encounters: Inter- and Intra-Cultural Conflicts and the World's Largest Industry”   Mike Robinson
      • “Re-Presenting and Representing the Vernacular: The Open-Air Museum”   Paul Oliver
    4. Καυταντζόγλου, Ρωξάνη, 2003, "Λαογραφικά μουσεία", "λαϊκός πολιτισμός" και το "κοινό" των μουσείων", Εθνογραφικά, τομ. 12-13, σελ. 33-45.
    5. Σκουτέρη-Διδασκάλου, Ελεωνόρα, 2003, "Ό,τι δεν αξιώθηκα ν’ αποκτήσω τότε, αυτό κατέχω ακόμη. Για μια ανθρωπολογία της συλλογής", Εθνογραφικά, τομ. 12-13, σελ.47-79.
    6. Από το βιβλίο της  Γκέφου – Μαδιανού Δήμητρα « Πολιτισμός και Εθνογραφία» (1999), 2011, το παρακάτω κεφάλαιο
      - Κεφάλαιο 2 : «Από τον πολιτισμό στους πολιτισμούς»
    7. ‘The authentic illusion: humanity’s intangible cultural heritage, the Moroccan experience’ Συγγραφέας :AHMED SKOUNTI (στο βιβλίο Intangible Heritage -Edited by Laurajane Smith and Natsuko Akagawa, 2008)
    8. Reconstituting the Taj Mahal: tourist flows and glocalization
      Συγγραφέας: Tim Edensor (στο βιβλίο του J. Urry, Tourism Mobilities:Places to play, places in play,2004)
    9. Bodies, spirits, and Incas:performing Machu Picchu
      Συγγραφέας: Alexandra Arellano (στο βιβλίο του J. Urry, Tourism Mobilities:Places to play, places in play, 2004)
    10. Favela tours: indistinct and maples representations of the real in Rio de Janeiro Συγγραφείς: Beatriz Jaguaribe and Kevin Hetherington (στο βιβλίο του J. Urry, Tourism Mobilities:Places to play, places in play,2004)
    11. Heritage tourism in the Pacific. Modernity, myth, and identity
      Συγγραφέας: C. Michael Hall (στο βιβλίο Cultural Heritage and Tourism in the Developing World. A regional perspective. Edited byDallen J. Timothy and Gyan P. Nyaupane, 2009)
    12. Cultural preservation, tourism and ‘donkey travel’ on China’s frontier
      Συγγραφέας: Robert Shepherd (στο βιβλίο Asia on Tour. Exploring the rise of Asian tourism. Edited by Tim Winter, Peggy Teo and T.C. Chang, 2008)
    13. Singapore’s postcolonial landscape. Boutique hotels as agents
      Συγγραφείς: Peggy Teo and T.C. Chang (στο βιβλίο Asia on Tour. Exploring the rise of Asian tourism. Edited by Tim Winter, Peggy Teo and T.C. Chang, 2008)
    14. Ayurvedic tourism in Kerala. Local identities and global markets
      Συγγραφέας: Denise Spitzer (στο βιβλίο Asia on Tour. Exploring the rise of Asian tourism. Edited by Tim Winter, Peggy Teo and T.C. Chang, 2008)
    15. Wales Underground: Discursive Frames and Authenticities in Welsh Mining Heritage Tourism Events
      Συγγραφείς: NIKOLAS COUPLAND, PETER GARRETT and HYWEL BISHOP
      (Στο βιβλίο and Tourism, Discourse, Communication.Edited byAdam Jaworski and Annette Pritchard, 2011)
    16. Alternative India: Transgressive Spaces
      Συγγραφέας: KELLY DAVIDSON ((Στο βιβλίο and Tourism, Discourse, Communication.Edited byAdam Jaworski and Annette Pritchard, 2011).
    17. Mauritian Landscapes of Culture, Identity, and Tourism
      Συγγραφέας: Anne K. Soper (στο βιβλίο (Landscape, Tourism, and Meaning
      Edited by DANIEL C. KNUDSEN, MICHELLE M. METRO-ROLAND, ANNE K. SOPER, CHARLES E. GREER, 2008)
    Β) Συμπληρωματική Βιβλιογραφία:
    • Evans-Pritchard, Deirdre, 1993, “Ancient Art in Modern Context”, Annals of Tourism Research 20(1): 9-31.
    • Cohen, Eric, 1993, “Introduction: Investigating Tourist Arts”, Annals of Tourism Research 20(1): 1-.8.
    • Shenhav-Keller, Shelly, 1995, “The Jewish Pilgrim and the Purchase of a Souvenir in Israel” στο Lanfant, Allcock & Ed. Bruner (επιμ.) International Tourism: Identity and Change, σελ.143-158.
    • Richards, Greg, 1996, “Production and Consumption of European Cultural Tourism, Annals of Tourism Research 23(2), σ. 261-283
    • Macdonald, S., 1997, “A Peoples’ Story: Heritage, Identity and Authenticity” στο C.
    • Rojek & J. Urry (επιμ.), Τοuring Cultures: Transformation of Travel and Theory, σελ. 155-175.
    • Harrison, J., 1997, “Museums and Touristic Expectations”, Annals of Tourism Research 24(1): 23-40.
    • Kirshenblatt-Gimblett, B., 1998, Destination Culture: Tourism, Museums, and Heritage Part 2).
    • Getz, Donald, 1998, “Event tourism and the authenticy dilemma”, στο W. F. Theobald (επιμ.), Global Tourism (2nd ed.), 409-427.
    • Long, Lucy, 1998, “Culinary Tourism: A Folkloristic Perspective on Eating and Otherness”, Southern Folklore 55(3), σ. 181-204.
    • Bessière, Jacinthe, 1998, “Local Development and Heritage: Traditional Food and Cuisine as Tourist Attractions in Rural Areas”, Sociologia Ruralis 38(1), σ. 21-34.
    • Voase, Richard, 1999, “Consuming tourist sites/sights: a note on York”, Leisure Studies 18(4), σ. 289-96.
    • Kneafsey, Moya, 2000, “Tourism, Place Identities and Social Relations in the European Rural Periphery”, European Urban and Regional Studies 7(1), σ. 35-50.
    • De Bres, Karen & Davis, James, 2001, “Celebrating group and place identity: a case study of a new regional festival”, Tourism Geographies 3(3): 326-337.
    • Graburn, N., 2001, “Learning to Consume: What is Heritage and When is it Traditional?”, στο Ν. Alsayyad (επιμ.), Consuming Tradition, Manufacturing Heritage: Global Norms and Urban Forms in the Age of Tourism. Routledge, σ. 68-89.
    • Νάκου, Ειρήνη, 2001, Μουσεία: Εμείς, Τα Πράγματα και ο Πολιτισμός.  Εκδ. Νήσος.
    • Markwick, Marion, 2001, “Tourism and the development of handicraft production in the Maltese islands”, Tourism Geographies 3(1): 29-51.
    • Oliver, Paul, 2001, “Re-Presenting and Representing the Vernacular: The Open-Air Museum”, στο Ν. Αlsayyad (επιμ.), Consuming Tradition, Manufacturing Heritage:P Global Norms and Urban Forms in the Age of Tourism, σ. 191-211.
    • Ooi, Can-Seng, 2002, Cultural Tourism & Tourism Cultueres. Copenhagen Business School Press.
    • Nogués, Antonio Miguel, 2002, “Culture, Transactions, and Profitable Meanings: Tourism in Andalusia” στο Ullrich Kockel (επιμ.) Culture and Economy: Contemporary Perspectives, σελ.151-163.
    • Καυταντζόγλου, Ρωξάνη, 2003, «Λαογραφικά μουσεία, «λαϊκός πολιτισμός» και το «κοινό» των μουσείων», Εθνογραφικά, τομ. 12-13, σελ. 33-45.
    • Σκουτέρη-Διδασκάλου, Ελεωνόρα, 2003, «Ό,τι δεν αξιώθηκα ν’ αποκτήσω τότε, αυτό κατέχω ακόμη.  Για μια ανθρωπολογία της συλλογής», Εθνογραφικά, τομ. 12-13, σελ.47-79.
    • Galani-Moutafi, V., 2004, “A Regionally Distinctive Product and the Construction of Place Identity”, Anatolia: An International Journal of Tourism and Hospitality Research 15(1), σ. 19-38.
    • ΜcIntosh, Alison, 2004, “Tourists’ appreciation of Maori culture in New Zealand”,    Tourism Management 25: 1-15.

     

  • Διδακτικές και Μαθησιακές Μέθοδοι:


    Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται είναι: διδασκαλία με τη χρήση πρωτογενούς υλικού από ερευνητικά δεδομένα σε συνδυασμό με τις βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις , παρουσιάσεις μελετών περιπτώσεων, εκπαιδευτικές επισκέψεις σε χώρους που σχετίζονται με το περιεχόμενο της διδασκαλίας (μουσεία, επιχειρήσεις, τουριστικές περιοχές), παρουσιάσεις κειμένων στο πλαίσιο της συμμετοχής φοιτητών στην διδακτική διαδικασία.

     

  • Μέθοδοι αξιολόγησης / βαθμολόγησης:


    Η αξιολόγηση του μαθήματος βασίζεται σε προφορική παρουσίαση (25% της συνολικής βαθμολογίας), γραπτή εργασία (25%) και γραπτή εξέταση (50%).

     

  • Γλώσσα Διδασκαλίας: Ελληνική
  • Τρόπος παράδοσης μαθήματος: Με φυσική παρουσία
Last modified on Τετάρτη, 04 Δεκεμβρίου 2013 17:42