Περιφερειακή- Τοπική Ανάπτυξη και Τουρισμός

Additional Info

  • Τύπος μαθήματος: Υποχρεωτικό Κατεύθυνσης
  • Επίπεδο μαθήματος: Μεταπτυχιακό
  • Έτος Σπουδών: 1ο
  • Εξάμηνο Σπουδών: Εαρινό
  • Αριθμός Πιστωτικών Μονάδων: 3 ECTS
  • Αριθμός Διδακτικών Μονάδων: 3
  • Όνομα διδάσκοντος / διδασκόντων: Επικ. Καθ. Ιωάννης Σπιλάνης
  • Περιεχόμενο μαθήματος:


    Το μάθημα Περιφερειακή-Τοπική Ανάπτυξη και Τουρισμός εμβαθύνει στις βασικές έννοιες τουριστικής ανάπτυξης και βιωσιμότητας που έχουν ήδη διδαχθεί σε μαθήματα του προηγούμενου εξαμήνου. Εξετάζοντας τον τουρισμό ως μέσο για την τοπική-περιφερειακή ανάπτυξη, το μάθημα εστιάζει στους τρόπους μέτρησης (με βάση μεταβλητές και δείκτες) της τουριστικής δραστηριότητας, της απόδοσής της και των επιπτώσεών της σε χωρικό επίπεδο, αλλά και στον τρόπο ανάλυσης των δεδομένων αξιολόγησης. Απόδοση και επιπτώσεις εντοπίζονται και αναλύονται με βάση τη συστημική προσέγγιση, ενώ ειδικότερα εξετάζεται, με τη βοήθεια των εργαλείων της οικονομικής θεωρίας και διεθνών μελετών περίπτωσης, η συμβολή του τουρισμού στην ανάπτυξη της περιοχής υποδοχής. Η θεωρητική προσέγγιση συμπληρώνεται εμπειρικά μέσα από την ενεργή συμμετοχή των φοιτητών στην καταγραφή και αξιολόγηση της τουριστικής δραστηριότητας, της απόδοσης και των επιπτώσεών της σε επιλεγμένο προορισμό υποδοχής.

     

  • Επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα:


    Στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τις μεθόδους και τα εργαλεία (α) περιγραφής και ανάλυσης της κατάστασης του τουρισμού (απόδοση) στην περιοχή υποδοχής τουριστών, και (β) εκτίμησης και αξιολόγησης (evaluation) των επιπτώσεων (impacts) της τουριστικής ανάπτυξης στην περιοχή αυτή (περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο) με βάση τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης. Η καλή γνώση μιας περιοχής (συνολικά και ειδικά της τουριστικής της ανάπτυξης) αποτελεί προϋπόθεση για τον ορθολογικό σχεδιασμό (planning) και τη σωστή επιλογή αποτελεσματικών δράσεων (decision making). Υπό αυτό το πλαίσιο, οι φοιτητές αναπτύσσουν τη συνθετική και κριτική τους σκέψη στο πολύ-επιστημονικό πεδίο της διαχείρισης τουριστικού προορισμού. Ταυτόχρονα, μέσα από την παρουσίαση βέλτιστων διεθνών πρακτικών καθώς και την ενεργή και εκτενή συμμετοχή τους στην ανάπτυξη της επιλεγμένης μελέτης περίπτωσης, ενισχύεται η ικανότητα των φοιτητών να διαχειριστούν πραγματικές συνθήκες και να εφαρμόσουν τις διδαχθείσες έννοιες, μεθόδους και εργαλεία στην πράξη.

     

  • Προαπαιτούμενα: Κανένα
  • Συνιστώμενη Βιβλιογραφία προς μελέτη:
    Α) Εγχειρίδια του μαθήματος:
    • ΣΠΙΛΑΝΗΣ Γ – ΒΑΓΙΑΝΝΗ Ε Τουρισμός και βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη (σημειώσεις μαθήματος)
    • PEPPING G., DE BRUIJN M. (1991), Tourism: emphasis on selective development. An evaluation of tourist types on a regional level with a case study for the Greek island of Alonnisos, Research Paper, Frij University of Amsterdam.
    • ΣΠΙΛΑΝΗΣ Γ (επ. υπεύθυνος) (2007) Τουριστικό Παρατηρητήριο Ν. Χίου: Έκθεση Τουριστικής Κατάστασης Ν. Χίου 2004-6, Πανεπιστήμιο Αιγαίου – Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης & ΕΝΑ Ν. Χίου.
    • ΣΠΙΛΑΝΗΣ Γ (επ. υπεύθυνος) (2008) Τουριστικό Παρατηρητήριο Ν. Σάμου: Έκθεση Τουριστικής Κατάστασης Ν. Σάμου 2006, Πανεπιστήμιο Αιγαίου – Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης.
    • SPILANIS I, VAGIANNI L., GLYPTOU K (2009) Profile of Sustainability in some Mediterranean tourism destinations. The evaluating framework of the tourism activity + Annex II Variables, MAP/Blue Plan Eds.
    • ΣΠΙΛΑΝΗΣ Γ. – ΒΑΓΙΑΝΝΗ Ε. (2009) Η συνεισφορά των Ε.Ε.Μ.Τ στην τοπική και νησιωτική ανάπτυξη στον συλλογικό τόμο Σωτηριάδη Μ – Φαρσάρη Ι (επιμ) «Εναλλακτικές και Ειδικές Μορφές Τουρισμού: Σχεδιασμός, Μάνατζμεντ και Μάρκετινγκ. Εκδόσεις INTERBOOKS. Αθήνα, 2009, σ.174-197
    • ΣΠΙΛΑΝΗΣ Γ – ΒΑΓΙΑΝΝΗ E. (2010), Τουρισμός και Περιβάλλον, συμβολή στη Μελέτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου, «Η Σημασία του Τουρισμού για την Ελληνική Οικονομία/Κοινωνία & Προτάσεις Πολιτικής για την Τουριστική Ανάπτυξη», Εκδόσεις ΣΕΤΕ, σ. 15.
    • ΣΠΙΛΑΝΗΣ Γ – ΒΑΓΙΑΝΝΗ E. (2010), Εκτίμηση αποτελεσμάτων και επιπτώσεων τουρισμού σε τοπικό επίπεδο. Η περίπτωση της Σάμου, συμβολή στη Μελέτη Πανεπιστήμιο Αιγαίου, «Η Σημασία του Τουρισμού για την Ελληνική Οικονομία/Κοινωνία & Προτάσεις Πολιτικής για την Τουριστική Ανάπτυξη», Εκδόσεις ΣΕΤΕ, σ. 16.
    • SPILANIS I, (2012) Profile of Sustainability in some Mediterranean Tourist Destinations. Towards of a quality label for Mediterranean tourism. Plan Bleu, Valbonne. (Blue Plan Papers 12)
    Β) Συμπληρωματική Βιβλιογραφία:
    Ενότητα 1:
    • BRIASSOULIS H. (2001) Sustainable development and its indicators: Through a (Planner’s) Glass Darkly. Journal of Environmental Planning and Management. 44(3). pp. 409-427.
    • BUHALIS D. (1999) Tourism on the Greek Islands: Issues of peripherality, competitiveness and development. International Journal of tourism research. 1. pp. 341-358.
    • GIANNIAS D. (1999) Regional tourism industry indices and the allocation of the European Union and state funding: the case of Greece. International Journal of tourism research. 1, pp. 401-412.
    • GORTAZAR L., MARIN C. (1999) Tourism and Sustainable Development: from theory to practice – the island experience, Gobierno de Canarias – Insula, Spain, pp. 9-16.
    • KANDELAARS P. (1997) A Dynamic Simulation Model of Tourism and Environment in the Yucatan Peninsula, Interim Report, international Institute for Applied Systems, IR-97-18/ April, Austria.
    • JOHNSEN J., UMBACH-DANIEL A., SCHNELL K. (2003) Monitoring system for sustainable tourism in Swiss Alpine Regions. Tools for regions to act on their own initiative. 43rd Congress of the European Regional Science Association. Finland.
    • UNEP (1996) Μέθοδοι και εργαλεία για τις μελέτες συστημικής ανάλυσης και ανάλυσης προοπτικών στη Μεσόγειο. Σειρά Τεχνικές Εκθέσεις Ν. 115. UNEP, Plan Bleu. Sophia Antipolis.
    • UNEP (2005), Dossier on tourism and sustainable development in the Mediterranean, MAP Technical Reports Series no 159, PNUE/PAM Athens
    • ΣΠΙΛΑΝΗΣ Γ. (2003) Τουρισμός και βιώσιμη ανάπτυξη στη Μεσόγειο. Η περίπτωση της Ελλάδας. UNEP.
    Ενότητα 2:
    • McELROY J. (2003) Tourism development in small islands across the world. Geogr. Ann. 85 B (4). p.p. 231-242.
    • SMEETS E., WETERINGS R. (1999) Environmental indicators: typology and overview. European Environmental Agency. Copenhagen.
    • ΣΠΙΛΑΝΗΣ Γ, ΒΑΓΙΑΝΝΗ Ε, ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΗΣ Γ, (2005), Συγκριτική αξιολόγηση τουρισμού παρατήρησης πουλιών και συμβατικού τουρισμού στο νησί της Λέσβου – Ελλάδα, 5ο Μεσογειακό Συνέδριο για την Κοινωνιολογία του Τουρισμού, Θεσσαλονίκη 22-24 Σεπτεμβρίου.
    Ενότητα 3 :
    • COCCOSSIS H. (2001) Defining, measuring and evaluating carrying capacity in European tourism destinations. Final Report. Athens.
    • COCCOSSIS H. (2002) Defining, measuring and evaluating carrying capacity in European tourism destinations. Material for a document. Laboratory of Environmental Planning. University of the Aegean. Athens.
    • EC (2002) Early warning system for identifying declining tourist destinations, and preventive best practices. European Communities. Austria.
    • ΣΠΙΛΑΝΗΣ Γ., ΒΑΓΙΑΝΝΗ Λ. (2002) Βιώσιμος τουρισμός και φέρουσα ικανότητα σε ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Συνέδριο Μέθοδοι μέτρησης της φέρουσας ικανότητας και διαχείρισης επισκεπτών σε προστατευόμενες περιοχές. WWF Hellas. Αθήνα.
    • ΣΠΙΛΑΝΗΣ Γ. (2000) Τουρισμός και περιφερειακή ανάπτυξη. Η περίπτωση των νησιών του Αιγαίου. Στο Πάρις Τσάρτας (επιμ.) Τουριστική Ανάπτυξη - Πολυεπιστημονικές Προσεγγίσεις. Εκδόσεις Εξάντας, Αθήνα, σελ. 149-187.
    Ενότητα 4:
    • MARTIN VALLES D. (2001) Improving the quality of the tourist products. European Commission.
    • UNEP (2005), Making tourism more sustainable. A guide for policy makers
    • WALL G. (1997) "Is Ecotourism Sustainable?" Environmental Management, Springer – Verlag New York Inc., Vol. 21, No. 4, pp. 483-491.
    • ΣΠΙΛΑΝΗΣ Γ., ΒΑΓΙΑΝΝΗ Ε. (2004) Βιώσιμος τουρισμός: Ουτοπία ή αναγκαιότητα; Ο ρόλος των νέων μορφών τουρισμού στα νησιά του Αιγαίου. Στο Bill Bramwell (ed) Coastal Mass Tourism. Diversification and Sustainable Development in Southern Europe. Channel View Publications. Great Britain. p.p. 269-291.

     

  • Διδακτικές και Μαθησιακές Μέθοδοι:


    Οι πανεπιστημιακές παραδόσεις αποτελούν τη βασική διδακτική μέθοδο του μαθήματος. Η μαθησιακή διαδικασία ενισχύεται με την υποχρεωτική συμμετοχή των φοιτητών στην ανάπτυξη μελέτης περίπτωσης τουριστικής καταγραφής και αξιολόγησης σε προορισμό επιλογής.

     

  • Μέθοδοι αξιολόγησης / βαθμολόγησης:


    Η αξιολόγηση του μαθήματος βασίζεται:
    α) στις τρεις επιμέρους ομαδικές εργασίες και παρουσιάσεις, με συντελεστή βαρύτητας 3*10% επί της τελικής βαθμολογίας,
    β) στην τελική ομαδική γραπτή εργασία, με συντελεστή βαρύτητας 15% επί της τελικής βαθμολογίας, και
    γ) στη γραπτή εξέταση εφ’ όλης της ύλης του μαθήματος με συντελεστή βαρύτητας 55% επί της τελικής βαθμολογίας.

    Η ενεργή συμμετοχή τόσο στις διαλέξεις, όσο και στη μελέτη περίπτωσης λαμβάνεται επίσης υπόψη, επηρεάζοντας τον τελικό βαθμό.

     

  • Γλώσσα Διδασκαλίας: Ελληνική
  • Τρόπος παράδοσης μαθήματος: Με φυσική παρουσία
Last modified on Τετάρτη, 04 Δεκεμβρίου 2013 18:31