Κοινωνιολογία του Τουρισμού

Additional Info

  • Τύπος μαθήματος: Υποχρεωτικό
  • Επίπεδο μαθήματος: Μεταπτυχιακό
  • Έτος Σπουδών: 1ο
  • Εξάμηνο Σπουδών: Χειμερινό
  • Αριθμός Πιστωτικών Μονάδων: 4,5 ECTS
  • Αριθμός Διδακτικών Μονάδων: 3
  • Όνομα διδάσκοντος / διδασκόντων: Άννα Κυριακάκη
  • Περιεχόμενο μαθήματος:

    Στο μάθημα αυτό παρουσιάζεται αρχικά μια ιστορική αναδρομή της εμφάνισης του φαινομένου του τουρισμού. Στη συνέχεια αναλύονται τα χαρακτηριστικά και οι παράμετροι που επηρεάζουν τη λειτουργία του ατόμου-τουρίστα με σκοπό την καλύτερη κατανόηση του τρόπου συμπεριφοράς του πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το ταξίδι. Η διερεύνηση των κίνητρων διαμόρφωσης των καταναλωτικών επιλογών των σύγχρονων τουριστών σε συνδυασμό με την αναζήτηση περισσότερο ήπιων και «ενταγμένων» μορφών ανάπτυξης (από την πλευρά των κοινωνιών υποδοχής) οδηγεί στην κατανόηση των κοινωνικών διαστάσεων της ανάπτυξης των Ειδικών και Εναλλακτικών Μορφών τουρισμού στο σύγχρονο κόσμο. Ο ρόλος του τουρισμού στην κοινωνική ανάπτυξη των κοινωνιών υποδοχής και οι καθοριστικοί κοινωνικοί παράγοντες και κοινωνικές επιπτώσεις της τουριστικής ανάπτυξης αποτελούν επίσης σημαντικά ζητήματα για την Κοινωνιολογία του Τουρισμού. Τέλος, η ποιότητα ζωής στις τουριστικές περιοχές: βελτίωση κοινωνικών δεικτών, η έννοια του κοινωνικού οφέλους, τα δικαιώματα και υποχρεώσεις τουριστών αλλά και η Ηθική στον τουρισμό: η ηθική στην επιχειρηματική δραστηριότητα, το σχεδιασμό της τουριστικής ανάπτυξης, την οργάνωση των τουριστικών ταξιδιών, κλπ. αποτελούν καίρια θέματα ανάπτυξης του μαθήματος αυτού.

  • Επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα:

    Μετά την ολοκλήρωση της μαθησιακής διαδικασίας ο μεταπτυχιακός φοιτητής θα είναι σε θέση:

    • να αντιλαμβάνεται τους παράγοντες (κοινωνικούς και οικονομικούς) που διαμορφώνουν την ανάπτυξη του σύγχρονου τουρισμού
    • να προσδιορίζει τους παράγοντες διαμόρφωσης και να αναγνωρίζει τα χαρακτηριστικά των τυπολογιών των σύγχρονων τουριστών
    • να γνωρίζει και να μπορεί να ομαδοποιεί τα χαρακτηριστικά των κινήτρων που οδηγούν στην πραγματοποίηση των σύγχρονων ταξιδιών
    • να αντιλαμβάνεται και να μπορεί να ερμηνεύει το πλαίσιο επικοινωνίας μεταξύ τουριστών και ντόπιων και να αξιολογεί τις επιπτώσεις της τουριστικής ανάπτυξης στις τοπικές κοινωνίες υποδοχής τουριστών
    • να προσδιορίζει και να αναγνωρίζει τα χαρακτηριστικά των σταδίων τουριστικής ανάπτυξης
    • να αναγνωρίζει τις αλλαγές που πραγματοποιούνται στην κοινωνική, πολιτισμική, οικονομική, επαγγελματική και παραγωγική δομή των τουριστικών προορισμών
    • να γνωρίζει τα ζητήματα ηθικής που διέπουν τους εμπλεκόμενους στην τουριστική ανάπτυξη και τέλος
    • να γνωρίζει τις εναλλακτικές πρακτικές ανάπτυξης και λειτουργίας των διαφορετικών μορφών και τύπων τουρισμού, με σκοπό μεσοπρόθεσμα την επίτευξη μιας βιώσιμης ανάπτυξης

    Η κατανόηση και η ερμηνεία των παραπάνω ζητημάτων μέσω της κοινωνιολογικής ανάλυσης τους, μπορούν να βοηθήσουν το μεταπτυχιακό φοιτητή να αποκτήσει την ικανότητα να προσδιορίσει τους παράγοντες που είναι απαραίτητοι για την εφαρμογή ενός αποτελεσματικού τουριστικού σχεδιασμού (σε μίκρο ή μάκρο επίπεδο) όπως επίσης και να διερευνήσει εναλλακτικές και καινοτόμες λύσεις για την επίτευξη βιώσιμων πρακτικών στον τουριστικό τομέα.

  • Προαπαιτούμενα: Επαρκείς γνώσεις Κοινωνιολογίας, Τουριστικής Οικονομικής και Μάρκετινγκ.
  • Συνιστώμενη Βιβλιογραφία προς μελέτη:
    Α) Εγχειρίδια του μαθήματος:
    • Τσάρτας, Π., (1996) Τουρίστες, Ταξίδια, Τόποι: Κοινωνιολογικές Προσεγγίσεις στον Τουρισμό, Εξάντας, Αθήνα
    • Holden, A., (μετάφραση Θ. Μαυροδόντης) (2008) Κοινωνιολογικές Προσεγγίσεις στον Τουρισμό, Παπαζήση, Αθήνα
    • Αυγερινού, Σ., Ζαχαράτος, Γ., Ιακωβίδου, Ο., Κοκκώσης, Χ., Κούση, Μ., Μπριασούλη, Ε., Σπιλάνης, Γ. και Τσάρτας, Π., (2000) Τουριστική Ανάπτυξη Πολυεπιστημονικές Προσεγγίσεις, Εκδόσεις: Εξάντας, Αθήνα
    • Κοκκώσης, Χ. & Τσάρτας, Π., (2001) Βιώσιμη Τουριστική Ανάπτυξη και Περιβάλλον. Κριτική, Αθήνα.
    • Butler, R.W. (2006) The Tourism Area Life Cycle, Vol.1, Applications and Modifications. Channel View Publications, England.
    • Cohen, E. (1974) Who is a tourist? A conceptual clarification, Sociological Review, Vol.22, pp.527-555
    • Smith, V. (1978) Hosts and Guests. The Anthropology of Tourism, Second Edition, University of Pennsylvania Press, Philadelphia.
    • Tsartas, P., Zagkotsi, S., Kontis, A.P. and Kyriakaki, A. (2004) Social and professional mobility in touristic areas of Greece: a critical appraisal of research findings (1972-2004), presented in The 2004 Conference Borderless Frontiers: the Implications for Tourism in the New & Enlarged European Union», Nicosia, Cyprus, 10-11 December, 2004.
    Β) Συμπληρωματική Βιβλιογραφία:
    • Βανσεχόβεν, Λ., Λάσκαρις, Κ., Λουλούδης, Λ., Μπεόπουλος, Ν. και Τσάρτας, Π.,  (1995) Sustainable Development. Θεωρητικές Προσεγγίσεις μιας κρίσιμης έννοιας. Παπασωτηρίου, Αθήνα.
    • Γαλάνη-Μουτάφη, Β., (2002) Έρευνες για τον τουρισμό στην Ελλάδα και την Κύπρο: μία ανθρωπολογική προσέγγιση, Προπομπός, Αθήνα
    • Κοκκώσης, Χ. & Τσάρτας, Π., (2001) Βιώσιμη Τουριστική Ανάπτυξη και Περιβάλλον. Κριτική, Αθήνα.
    • Λύτρας, Π., (1998) Κοινωνιολογία του Τουρισμού, β΄ έκδοση, Interbooks, Αθήνα
    • Τσάρτας, Π., (1989) Κοινωνικές και Οικονομικές Επιπτώσεις της Τουριστικής Ανάπτυξης στο Νομό Κυκλάδων και ιδιαίτερα στα νησιά Ίος και Σέριφο κατά την περίοδο 1950-1980. ΕΚΚΕ, Αθήνα.
    • Τσάρτας, Π., (1991) Έρευνα για τα Κοινωνικά Χαρακτηριστικά της Απασχόλησης. Μελέτη ΙΙΙ. Τουρισμός και Αγροτική Πολυδραστηριότητα. ΕΚΚΕ, Αθήνα
    • Bramwell, B. and Lane, B. (1993) Sustainable Tourism: An Evolving Global Approach, Journal of Sustainable Tourism, Vol.1, pp.1-5.
    • Boissevain, J. (1992) Revitalizing European Rituals. Routledge, London.
    • Buhalis, D. and Fletcher, J. (1995) “Environmental Impacts on Tourist Destinations: an Economic Analysis”. In Coccosis, H. and Nijkamp, P. (eds.), Sustainable Tourism Development. Avebury: Aldershot, pp. 3-24.
    • Butler, R.W. (1980). The Concept of a Tourist Area Cycle of Evolution: Implications for Management of Resources, Canadian Geographer. Vol. 24, No 1, pp. 5-12
    • Butler, R.W. (1991) Tourism, Environment and Sustainable Development, Environment Conservation, Vol. 18, pp.201-209.
    • Coccossis, H. (1996) “Tourism and Sustainability: Perspectives and Implications”. In Priestley, G.K., Edwards, J.A. and Coccossis, H. (eds.), Sustainable Tourism? European Experiences. Wallingford Oxford: Cab international, pp.1-21.
    • Cohen E., (1984) The Sociology of Tourism: Approaches, Issues and Findings, Annals Revue of Sociology, 10, p. 373-392.
    • Cohen, E. (1984) A Phenomenology of Tourist Experiences. Tourism and the quest for the centre. Centre des Hautes Etudes Touristiques, Serie C., N. 52.
    • Cohen, E. (1988) Authenticity and Commoditization in Tourism, Annals of Tourism Research, Vol.15, pp.371-386.
    • Cooper, C. (1989) Destination Life Cycle. The Isle of Man Case Study. Annals of tourism research, Vol. 16, pp.377-398
    • Dann, G., (1980) Tourist motivation. An appraisal. Annals of Tourism Research. VIII (2): 187-219.
    • Dann, G., (1989) The tourist as child. Some Reflections. Centre des Hautes Etudes Touristiques, Serie C., N. 135.
    • Dann G.- Cohen E., (1991) Sociology of Tourism στο Tourism Social Science Special Issue, Annals of Tourism Research 18,1 , p. 155-169.
    • Dritsas, M. (2006) From travelers accounts to travel books: the formation of a Greek tourism market in the 19th century. Tourismos, Vol.1 (1): 27-52
    • Fredline, E. and Faulkner, B. (2000) Host Community Reactions, A cluster Analysis, Annals of Tourism Research, Vol.27, No 3, pp.763-784.
    • Griffiths, I. and Sharpley, R. (2012) Influences of nationalism on tourist –host relationships, Annals of Tourism Research, Vol.39, No.4, pp.2051-2072
    • Hall, M. (1994) Tourism and Politics: Policy, Power and Place. Chichester: John Wiley.
    • Hampton, M. (2005) Heritage, Local Communities and Economic Development, Annals of Tourism Research, Vol.32, No.3, pp.735-759.
    • Haralambopoulos, N. and Pizam, A. (1996) Perceived Impacts of Tourism. The Case of Samos, Annals of Tourism Research, Vol.23, No.3, pp.503-526.
    • Hudson, S. & Ritchie, J. R. (2006) Film Tourism and Destination Marketing: The case of Captain Corellis’ Mandolin, Journal of Vacation Marketing, Vol.12, No.3, 256:268.
    • Hunter, C. (1997) Sustainable Tourism as a Adaptive Paradigm, Annals of Tourism Research, Vol.24, No.4, pp.850-867.
    • Kneafsey, M. (2000) Tourism, Place Identities and Social Relations in the European Rural Periphery, European Urban and Regional Studies, Vol.7, No.1, pp.35-50.
    • Keogh, B. (1990) Public Participation in Community Tourism Planning, Annals of Tourism Research, Vol.17, pp.449-465.
    • Krippendorf, J. (1989) The Holiday –Makers: Understanding the impact of leisure and Travel, London, Heinemann (κεφάλαιο 4, 5)
    • Lanfant M.L., (1995), “International Tourism, Internationalization and the Challenge to Identity”, στο M.F Lanfant, J.B Allcock και Ε. Bruner (επιμ.), International Tourism: Identity and change, London: Sage.
    • Lea, J.P. (1993) Tourism development ethics in the Third World. Annals of tourism research, 20 (4):701-715
    • Maroudas, L., Gouvis, D. and Kyriakaki, A. (2004) A Community Approach to Mountain Adventure Tourism Development, Anatolia, Vol. 15, pp.5-18.
    • Martin, B.S. and Uysal, M. (1990) An examination of the relationship between carrying capacity and the tourism lifecycle: Management and policy implications, Journal of Environmental Management, Vol.31, pp.327-333.
    • Mathieson, A. and Wall, G. (1982) Tourism: Economic, Physical and Social Impacts. New York: Longman.
    • McCade, S. and Stokoe, E. (2004) Place and Identity in Tourists’ Accounts, Annals of Tourism Research, Vol.31, No.3, pp.601-622.
    • MacCannel, D. (1976) The Tourist: A new Theory of the leisure class, New York, Schocken Books, « Staged Authenticity» pp.91-105.
    • Malloy, D.C., Fennell, D.A. (1998) Codes of Ethics and Tourism: An exploratory content analysis, Tourism Management, Vol.19, No.5, pp.453-461.
    • McCabe, S. (2009) who needs a Holiday? Evaluating Social Tourism, Annals of Tourism Research, Vol.36, No.4, pp. 667-688
    • Minnaert, L. Maitland, R. & Miller, G. (2009) Tourism and Social Policy. The value of Social Tourism, Annals of Tourism Research, Vol.36, No.2, pp. 316-334
    • Noronha, R. (1975) Review of the Sociological Literature on Tourism. Washington, D.C: The World Bank.
    • Pearce, P.L., Moscardo, G. and Ross, G.F. (1996) Tourism Community Relationships. Oxford: Pergamon Press.
    • Reisinger, Y. (1994) Social contact between tourists and hosts of different cultural backgrounds, Tourism. The State of the Art, Edited by Seaton, A.V., John Wiley & Sons, UK, pp. 743-754.
    • Ryan, C. & Kinder, R. (1996) Sex, Tourism and Sex Tourism: fulfilling similar needs?, Annals of Tourism Research, Vol.17, No.7, pp.507-518
    • Saarinen, J. (2006) Traditions of Sustainability in Tourism Studies, Annals of Tourism Research, Vol.33, No.4 pp.1121-1140.
    • Smith, V. and Eadington, W. (1992) Tourism Alternatives. Potentials and Problems in the Development of Tourism. University of Pennsylvania Press: Philadelphia.
    • Sonmez, S.F. (1998) Tourism, Terrorism and Political Instability, Annals of Tourism Research, Vol.25, No.2, pp. 416-456
    • Tower, J. (1985) The Grand Tour. A Key phase in the History of Tourism, Annals of Tourism Research, Vol.12, pp. 297-333
    • Terkenli, T. (2005b) New Landscape spatialities: the changing scales of function and symbolism, Landscape and Urban Planning. Vol.70, pp.165-176.
    • Tosun, C. (2000) Limits to community participation in the tourism development process in developing countries, Tourism Management, Vol.21, pp.613-633.
    • Tsartas P., (2003) Tourism Development in Greek Insular and Coastal Areas: Sociocultural Changes and Crucial Policy Issues, Journal of Sustainable Tourism, Vol 11, No. 2-3, p. 116-132.
    • Urry, J. (1990) The Tourist Gaze: Leisure and Travel in Contemporary Societies. Sage Publications, London.
    • Urry, J., (1992) The tourist gaze, Sage Publications, London, «Gazing on History», pp. 104-134 (κεφάλαιο 6)
    • Wheeller, B. (1994) “Tourism and the Environment. A Symbiotic, Symbolic or Shambolic Relationship?”. In Seaton, A.V. (eds.), Tourism. The State of The Art. Chichester: John Wiley & Sons, pp. 647 – 655.
  • Διδακτικές και Μαθησιακές Μέθοδοι:
    • Παραδόσεις/ Διαλέξεις
    • Διαλέξεις από εξωτερικούς συνεργάτες του ΔΠΜΣ σε σχετικά θέματα
    • Διαφάνειες και Σημειώσεις
    • Μελέτες περίπτωσης (Παρουσίαση και Συζήτηση)
    • Παρουσίαση εργασιών (Συζήτηση)
  • Μέθοδοι αξιολόγησης / βαθμολόγησης:
    • Εργασία (50% της βαθμολογίας) και
    • Τελική Εξέταση (50% της βαθμολογίας)

    Οι εργασίες αφορούν θέματα που σχετίζονται άμεσα με τις ενότητες του μαθήματος και μπορούν να παρουσιάζονται κατά τη διάρκεια ή στο τέλος του εξαμήνου.
    Η τελική εξέταση είναι γραπτή εξέταση πάνω σε όλη τη διδαχθείσα ύλη.

  • Γλώσσα Διδασκαλίας: Ελληνική
  • Τρόπος παράδοσης μαθήματος: Με φυσική παρουσία
Last modified on Τετάρτη, 04 Δεκεμβρίου 2013 18:43